Slideshow Image 1 Slideshow Image 2 Slideshow Image 3 Slideshow Image 4 Slideshow Image 1 Slideshow Image 2 Slideshow Image 3 Slideshow Image 4 Slideshow Image 1 Slideshow Image 2 Slideshow Image 3 Slideshow Image 4 Slideshow Image 1 Slideshow Image 2 Slideshow Image 3 Slideshow Image 4 Slideshow Image 1 Slideshow Image 2 Slideshow Image 3 Slideshow Image 4 Slideshow Image 1 Slideshow Image 2 Slideshow Image 3 Slideshow Image 4 Slideshow Image 1 Slideshow Image 2 Slideshow Image 3 Slideshow Image 4 Slideshow Image 1 Slideshow Image 2 Slideshow Image 3 Slideshow Image 4 Slideshow Image 1 Slideshow Image 2 Slideshow Image 3 Slideshow Image 4 Slideshow Image 1 Slideshow Image 2 Slideshow Image 3 Slideshow Image 4 Slideshow Image 3 Slideshow Image 4 Slideshow Image 1 Slideshow Image 2 Slideshow Image 3 Slideshow Image 4 Slideshow Image 1 Slideshow Image 2 Slideshow Image 3 Slideshow Image 4 Slideshow Image 1 Slideshow Image 2 Slideshow Image 3 Slideshow Image 4 Slideshow Image 1 Slideshow Image 2 Slideshow Image 3 Slideshow Image 4 Slideshow Image 1 Slideshow Image 2 Slideshow Image 3 Slideshow Image 4 Slideshow Image 1 Slideshow Image 2 Slideshow Image 3 Slideshow Image 4 Slideshow Image 1
CO TO JEST ALERGICZNY NIEŻYT NOSA? Jak żyć z alergią na pyłki? Alergiczny nieżyt nosa to zespół objawów związanych z IgE-zależną reakcją zapalną błony śluzowej nosa po ekspozycji na alergen. Występuje u 10-25% populacji i choć nie jest chorobą ciężką, powoduje istotne pogorszenie komfortu życia, absencje w pracy i zmniejszoną wydajność pracowników. Zadając kilka podstawowych pytań o naturę dolegliwości, łatwo postawić właściwe rozpoznanie: Pytanie: Czy w ostatnich dniach przynajmniej przez godzinę występowały razem niektóre z objawów: wyciek wodnistej wydzieliny z nosa, napadowe kichanie, zatkanie nosa, świąd nosa, objawy zapalenia spojówek (świąd oczu, łzawienie, zaczerwienienie oczu, objawy obuoczne)? Prawdopodobne rozpoznanie: alergiczny nieżyt nosa (ANN) Pytanie: Czy występowały inne objawy: wyciek śluzowo-ropnej wydzieliny z nosa, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, ból nosa, krwawienie z nosa, brak węchu, objawy dotyczące jamy ustnej lub wyłączne występowanie zatkania nosa? Rozpoznanie: inna przyczyna Pytanie: Czy objawy występują mniej niż 4 razy w tygodniu lub krócej niż przez 4 tygodnie? Rozpoznanie: okresowy ANN (w przeciwnym razie: przewlekły) Pytanie: Czy występują zaburzenia snu, utrudnienie uprawiania sportu, trudności z wypoczynkiem i wykonywaniem czynności codziennych, trudności w nauce i w pracy? Rozpoznanie: umiarkowany lub ciężki ANN (w przeciwnym razie: łagodny) Pytanie: Czy kiedykolwiek występowały napady świszczącego oddechu lub uporczywego kaszlu w nocy? Czy przy wysiłku występuje świszczący oddech? Czy zdarza się uczucie ucisku w klatce piersiowej? Rozpoznanie: jednoczesne występowanie ANN i astmy oskrzelowej (pamiętajmy, że 70% chorych na astmę ma objawy nieżytu nosa, a 30% chorych na ANN ma również astmę!). Lekarz rodzinny powinien zająć się chorym w razie: 1. rozpoznania przewlekłego ANN o charakterze umiarkowanym lub ciężkim, oczywiście chory powinien uprzednio zaopatrzyć się w leki wymienione w dalszej części artykułu (zabezpieczenie pacjenta na czas oczekiwania na wizytę), 2. obecności objawów infekcji, 3. objawów sugerujących nierozpoznaną lub niekontrolowaną astmę, 4. braku efektów terapii stosowanych przez chorego samodzielnie po 2-4 tygodniach stosowania, 5. niepokojących objawów ubocznych leków stosowanych przez pacjenta samodzielnie. 6. chory jest dzieckiem poniżej 12 roku życia (duże ryzyko przedawkowania leków lub błędniej diagnozy) lub kobietą ciężarną. Podstawowe zalecenia dla pacjentów obejmują zrozumienie informacji: 1. o potrzebie unikania ekspozycji na alergen, 2. o proponowanych lekach: leki nie spowodują wyleczenia z choroby, a jedynie złagodzą objawy, nie dają długotrwałych efektów, nie wymagają zwiększania dawki z czasem, gdyż nie powodują tolerancji organizmu, nie mają istotnych odległych objawów ubocznych i mogą być stosowane przez długi czas, 3. istnieje skuteczna metoda odczulania, tzw. swoista immunoterapia alergenowa, polegająca na podawaniu przez 3-4 lata szczepionek pod nadzorem alergologa: dla chorych z ciężkim przewlekłym ANN, uczulonych na niewiele alergenów, u których unikanie ekspozycji i leczenie objawowe nie zapewniło kontroli choroby, 4. ziołolecznictwo, akupunktura i homeopatia są wykorzystywane do leczenia ANN, aczkolwiek w ich przypadku brak jest wiarygodnych badań przeprowadzonych wg zasad EBM (medycyny opartej na dowodach), istotne jest podkreślenie, że niektóre z ziół mogą wpływać na metabolizm pozostałych leków stosowanych w ANN. Leki winno się stosować wg nasilenia objawów, pamiętając o celach leczenia: złagodzeniu objawów, poprawie komfortu funkcjonowania, oszacowaniu bezpieczeństwa stosowania leków, określenia maksymalnego czasu stosowania leku i ewentualnej potrzeby konsultacji u lekarza. Łagodny okresowy ANN: jeden z leków: 1. roztwór soli fizjologicznej donosowo, 2. lek przeciwhistaminowy doustny (nowej generacji), 3. lek obkurczający śluzówkę: sympatykomimetyk (np. nafazolina, oksymetazolina) ale jedynie do 10 dni (ryzyko wywołania polekowego nieżytu nosa). Leki można zalecać jeden po drugim, w dowolnej kolejności. Umiarkowany/ciężki okresowy lub łagodny przewlekły ANN: jeden z leków: 1. lek przeciwhistaminowy doustny (nowej generacji), 2. kromon donosowy: kromoglikan sodu jest mniej skuteczny, ale efekt jest długotrwały. Można kolejno stosować leki, w dowolnym schemacie, jednakże przy braku efektu terapii po 7-15 dniach: należy skierować się do lekarza. Umiarkowany/ciężki przewlekły ANN: kierujemy się od razu do lekarza (choć warto wspomnieć, że z pewnością zacznie on leczenie od przepisania steroidów donosowych). Objawy oczne towarzyszące ANN: 1 z leków: 1. lek przeciwhistaminowy doustny (nowej generacji), 2. kromon dospojówkowy: kromoglikan sodu, 3. roztwór soli fizjologicznej. Leki stosować można po kolei, przy braku efektu terapii po 7-15 dniach, a także gdy objawy nas niepokoją: kierujemy się do lekarza. Leki przeciwhistaminowe starej generacji (np. klemastyna, ketotifen, hydroksyzyna) charakteryzują się potrzebą częstszego niż raz dziennie stosowania oraz poważnymi działaniami ubocznymi: - wywołują senność, co dodatkowo może nasilać problemy z funkcjonowaniem w domu i w pracy oraz niekorzystnie wpływać na uwagę w czasie prowadzenia samochodu, - wchodzą w interakcje z alkoholem, który nasila ich działania uboczne, - mają działanie antycholinergiczne: mogą powodować zaparcia, trudności w oddawaniu moczu, skurcz oskrzeli i zwiększenie ilości wydzieliny w drogach oddechowych. Nie są one dostępne z tego względu bez recepty. Leki przeciwhistaminowe nowej generacji (np. loratadyna, cetyryzyna, azelastyna) działają wysoce wybiórczo na receptor H1, stosowane są raz dziennie, mają niewiele działań ubocznych i mogą być stosowane podczas jazdy samochodem. Właściwe rozpoznanie choroby, odpowiednie pokierowanie pacjenta i w konsekwencji sukces, czyli opanowanie alergii, to zadania spoczywające wspólnie na chorym, lekarzu i farmaceucie.